Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Keklicek H. (Yürütücü), Ulukaya S. , Salar S. , Selçuk H. , Kurt İ., Sermenli N.
Amputasyon birçok nedenden dolayı karşılaşılabilen, değişen şiddetlerde fonksiyonel özüre neden olabilen ve bireye, topluma ve devletlere çok yönlü mali yük getiren bir problemdir. Fantom (hayalet) hissi, halihazırda var olmayan bir uzuva ait duyusal hissiyatın halen devam etme durumudur ve amputasyonu olan bireylerde çeşitli formlarda gözlemlenmektedir. Bu proje ile tek taraflı diz altı amputasyonu olan bireylerde fantom hissinin yürüyüşün otokorelasyon özelliğini etkileyip etkilemediğinin araştırmak, ve böylece fantom hissinin yürüyüşün çok yönlü doğasına etki eden fonksiyonel bir his olup olmadığı ortaya koymak amaçlanmaktadır. Ayrıca fantom hissinin amputelerin değişen koşullara adapte olabilme yeteneğine katkı verip vermediğini ölçmek ve literatüre otokorelasyonu belirleyen özgün bir hesaplama metodu kazandırmak, çalışmanın diğer özgün yönlerini oluşturmaktadır.
Çalışma tek taraflı travma nedeniyle transtibial amputasyonu olup, kabul edilebilir fantom hissi olan bireyler, fantom hissi olmayan bireyler ve sağlıklı bireyler üzerinde yürütülecektir. Dahil edilme kriterlerine uygun olan bireyler yürüyüş değerlendirmesine alınacaktır. Her bireyden yürüyüş bandında tercih ettikleri hızda yürürken en az 512 ardışık adım toplanacaktır. Ardından %5-10 değerinde perturbasyon (sarsıntı) veren yürüyüş bandı üzerinde yürüyüş testi tekrar edilecektir. Yürüyüş analizi ile elde edilen yürüyüş karakteristiklerinin sinyal işleme yöntemleri kullanılarak otokorelasyon özelliği gösterip göstermedikleri belirlenecektir. Otokorelasyonu olan bir yürüyüş nöromotor sistem fonksiyonlarının periferal sistemle etkileşiminin düzgünlüğünü göstermektedir Böylece fantom hissinin, amputasyonu olan bireyin yürüyüş fonksiyonu açısından avantaj sağlayıp sağlamadığı belirlenecek, fantom hissi olan bireylerin yürüyüşlerinin sağlıklı bireylerin yürüyüşüne ne oranda benzediği, amputasyonu olan bireylerin farklı yürüme koşullarına uyum sağlamasına fantom hissinin katkı verip vermediği ile ilgili önemli tanımlayıcı ilk bulgular elde edilmiş olacaktır. Sonuçlar özellikle ampute rehabilitasyonu açısından çok kıymetli bilgiler sağlayacak ve ampute rehabilitasyonunda rehber olma niteliği taşıyacaktır. Araştırma sürecinde 3 bursiyerin eğitimine katkı verilerek araştırmacı havuzuna multidisipliner dili anlayabilen araştırmacılar kazandırılacaktır. Yürüyüşte otokorelasyon analizi, değişkenlik ve fraktal yapılanmanın belirlenmesi, düşme riskinin analizini sağlamakta ve bir çok patolojinin ilerleme süreci hakkında detaylı bilgi vermektedir. Bu nedenle planlanan projenin sonuçları farklı hastalık ve sağlık koşulları üzerinde yürütülebilecek araştırma geliştirme, tasarım gibi yeni projelerin üretilmesine katkı sağlayacaktır.