Üretral Travma Sonrası Hiperbarik Oksijen Tedavisinin Üretral Iyileşme ve Üretral Darlık Oluşum Sürecini


Bulut E. (Araştırmacı), Sağlam H.

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Proje Grubu: Tıp Sağlık
  • Başlangıç Tarihi: Mart 2026
  • Bitiş Tarihi: Ekim 2026

Özet


        İdrar kanalında (üretra) çeşitli nedenlere bağlı darlıklar gelişmektedir. En sık görülme nedenlerinden biri de idrar kanalına olan travmalardır . Bu travmalar, idrar kanalı dokusunda hasar oluşmasına ve kanal daralmaları ile sonuçlanabilmektedir. İdrar kanalının daralması doğal idrar akışının bozulmasına neden olur. Bu travmalar sıklıkla idrar kesesinden idrarın boşaltılması amacıyla sondası takılması, kapalı prostat ameliyatlarında (trans üretral rezeksiyon-TUR) kullanılan aletler nedenli, bir böbrek taşının kendiliğinden doğal yollar ile düşmesi, yüksekten ata biner tarzda (bacak arasına) düşme, ateşli silah yaralanmaları, kesici delici alet yaralanmaları nedenli olabilmektedir . Günümüzde prostat hastalıkları nedenli kapalı prostat ameliyatları sık yapılmaktadır. Bizim bu çalışmadaki amacımız kapalı prostat ameliyatı sırasında endoskopik ekipmanların idrar kanalına verdiği hasarı sıçanlarda modellemek ve bu modelde travma sonrasında tek seans hiperbarik oksijen tedavisi verilmesinin idrar kanalında oluşan doku hasarının iyileşme sürecine etkisini araştırmaktır.
        Klasik kapalı prostat ameliyatları yaklaşık bir saat kadar sürmektedir. Bu süre boyunca endoskopik ekipmanlar idrar kanalında kalarak, kanal dokusunda fiziksel basıya, bazen de üretral yırtılmalara neden olurlar. Bu bası sonucunda doku mukozasında iskemi (kan akışının kesilmesi) meydana gelmektedir. İskemi kötü yara iyileşmesini tetikleyerek idrar kanalında tıkayıcı özellikte dokular oluşmasına sebep olmaktadır . Sıçanlarda üretral travma modelleri ve bir takım tedavi çalışmaları literatürde mevcuttur . Fakat hiperbarik oksijen tedavisi üretral travmada hiç çalışılmamıştır. Çalışmamızda idrar kanalı içinde fiziksel basıyı modellemek için üretral balon dilatatör kullanılacaktır. Bu balon dilatatörler sıçanların idrar kanalında, kanal çapında şişirilerek bir saat boyunca bası yapacak şekilde tutulacaktır. Travma oluşturulması için 24G damar yolu iğnesinin ucunu kanca şeklinde bükerek üretra içerisinde saat 12 hizasından kesilecektir. Çalışmada 16 adet sıçan kullanacaktır. Tüm sıçanlara aynı işlem uygulanacak ardından sekiz adet sıçana bir seans 2.5 atmosferik basınçta bir saat %100 oksijen tedavisi verilecek. Üç haftalık takibin ardından tüm sıçanları sakrifiye edilecektir. Sıçanların penisleri tamamen çıkartılıp patoloji uzmanı tarafından histopatolojik olarak mikroskop altında fibrozis, inflamasyon, IL1 beta salınımı açısından incelenecektir . Veriler istatistiksel SPSS v24 programı kullanılarak hesaplanacaktır.